تا حالا فکر کرده‌اید می‌شود فقط با چند قطعه ساده، یک پنکه ساخت که با نور خورشید کار کند؟ در این پروژه دقیقاً همین کار را انجام می‌دهیم. یک پنکه خورشیدی رومیزی می‌سازیم که می‌توانید از آن روی میز، در سفر، کمپینگ، باغ، گلخانه یا حتی هنگام قطع برق استفاده کنید.

نگران نباشید اگر اسم قطعاتی مثل آرمیچر، باتری 18650 یا ماژول TP4056 برایتان عجیب است. در همین مقاله خیلی ساده توضیح می‌دهیم هرکدام چه کاری انجام می‌دهند، کجا وصل می‌شوند و چرا به آن‌ها احتیاج داریم.

این پنکه چطور کار می‌کند؟

قرار است مرحله‌به‌مرحله چه کار کنیم؟

پنکه خورشیدی چیست؟

پنکه خورشیدی تقریباً همان پنکه معمولی است، با این تفاوت که می‌تواند انرژی موردنیازش را از خورشید بگیرد. پنل خورشیدی نور را دریافت می‌کند و آن را به برق تبدیل می‌کند. این برق بعداً موتور را می‌چرخاند و موتور هم پروانه را حرکت می‌دهد.

اگر فقط پنل و موتور داشته باشیم، پنکه بیشتر زمانی کار می‌کند که نور خوبی روی پنل باشد. اما ما می‌توانیم یک باتری هم اضافه کنیم تا مقداری از انرژی ذخیره شود. اینطوری شب یا داخل خانه هم می‌توانیم پنکه را روشن کنیم.

برای ساخت پنکه خورشیدی چه چیزهایی لازم داریم؟

چند کلمه‌ای که در این پروژه زیاد می‌بینیم

ابزارهایی که بهتر است کنار دستتان باشد

• هویه برای وصل کردن سیم‌ها
• قلع لحیم
• سیم رابط
• چسب حرارتی یا بست برای ثابت کردن قطعات
• سیم‌چین یا قیچی مناسب
• کابل Type-C برای شارژ باتری

اول ویدئوی ساخت پنکه را ببینید

اگر تازه وارد دنیای الکترونیک شده‌اید، پیشنهاد می‌کنیم قبل از شروع مراحل، یک بار ویدئو را کامل ببینید. وقتی شکل قطعات و محل قرار گرفتن آن‌ها را ببینید، ادامه مقاله خیلی راحت‌تر می‌شود.

مراحل ساخت پنکه رومیزی خورشیدی

مراحل را به همان ترتیبی انجام دهید که نوشته‌ایم. عجله نکنید و بعد از هر اتصال یک بار آن را بررسی کنید. مهم‌تر از سریع تمام کردن پروژه این است که مدار تمیز و درست ساخته شود.

پروانه را روی موتور نصب کنید

اول پروانه پلاستیکی را روی میله کوچک جلوی موتور نصب کنید. به این میله شفت موتور می‌گویند. پروانه را آن‌قدر فشار ندهید که موتور آسیب ببیند. بعد با دست آن را آرام بچرخانید؛ باید آزادانه حرکت کند و به چیزی گیر نکند.

دو سیم به موتور وصل کنید

پشت موتور دو پایه فلزی کوچک می‌بینید. دو تکه سیم بردارید و هر سیم را به یکی از پایه‌ها لحیم کنید. بعداً برق از طریق همین دو سیم وارد موتور می‌شود و پروانه را می‌چرخاند.

موتور را داخل بدنه محکم کنید

حالا موتور را داخل قاب پنکه قرار دهید. قبل از اینکه آن را کاملاً محکم کنید، یک بار پروانه را بچرخانید. پروانه نباید به قاب برخورد کند. اگر موتور کمی کج باشد، ممکن است پره به بدنه گیر کند.

باتری 18650 را داخل جا باتری بگذارید

باتری 18650 تقریباً شبیه یک باتری قلمی بزرگ است، اما قابل شارژ است و انرژی بیشتری ذخیره می‌کند. آن را داخل جا باتری قرار دهید و حتماً به علامت مثبت و منفی توجه کنید.

باتری را به برد شارژ وصل کنید

روی برد شارژ دو علامت به نام B+ و B- وجود دارد. حرف B از Battery یعنی باتری آمده است. سیم مثبت باتری را به B+ و سیم منفی را به B- وصل کنید.

موتور و کلید را به مدار وصل کنید

کلید را در مسیر موتور قرار می‌دهیم تا هر وقت خواستیم پنکه را روشن یا خاموش کنیم. اگر برد شما خروجی‌های OUT+ و OUT- دارد، سیم‌های خروجی مدار از این قسمت گرفته می‌شوند.

اگر بعداً پنکه روشن شد ولی باد به سمت اشتباه می‌رفت، نگران نباشید. در موتور DC کوچک معمولاً می‌توانید جای دو سیم موتور را عوض کنید تا جهت چرخش برعکس شود.

سوکت Type-C را در دسترس قرار دهید

برد شارژ را طوری روی بدنه نصب کنید که سوکت Type-C از بیرون قابل دسترس باشد. این همان جایی است که بعداً کابل شارژ موبایل را وصل می‌کنید. برد را محکم کنید تا با هر بار وصل کردن کابل تکان نخورد.

پنل خورشیدی را اضافه کنید

حالا نوبت قسمت جذاب پروژه است. دو سیم خروجی پنل خورشیدی را به ورودی قسمت شارژ مدار وصل کنید. وقتی نور خورشید به پنل می‌رسد، پنل برق تولید می‌کند و این انرژی برای شارژ باتری استفاده می‌شود.

پنل را جایی نصب کنید که بتوانید آن را رو به نور خورشید قرار دهید. اگر پنل داخل سایه باشد، انرژی کمتری تولید می‌کند.

قبل از بستن قاب، پنکه را تست کنید

حالا کلید را روشن کنید. اگر همه‌چیز درست باشد، موتور باید شروع به چرخیدن کند. اگر روشن نشد، لازم نیست سریع فکر کنید چیزی سوخته است. بیشتر وقت‌ها مشکل از یک اتصال ساده است.

پروژه آماده است!

اگر پنکه روشن شد و پره آزادانه می‌چرخد، تبریک! بخش اصلی پروژه را ساخته‌اید. حالا پنل را در معرض نور خورشید قرار دهید تا باتری شارژ شود. وقتی خورشید هم در دسترس نبود، می‌توانید پنکه را با کابل Type-C شارژ کنید.

اگر از قبل پنکه رومیزی دارید، لازم نیست از صفر بسازید

اگر یک پنکه رومیزی کوچک دارید، می‌توانید همان را به باتری و پنل خورشیدی مجهز کنید. در این حالت موتور و پروانه از قبل نصب شده‌اند و بیشتر کار شما روی بخش باتری و شارژ خواهد بود.

این روش برای کسی که هنوز در ساخت مکانیکی پروژه تجربه زیادی ندارد راحت‌تر است و می‌تواند شروع خوبی برای یادگیری باشد.

چرا این پروژه برای شروع الکترونیک خوب است؟

پنکه‌ای که ساختیم کجا به درد می‌خورد؟

عیب‌یابی خیلی ساده پنکه

حالا فقط یک پنکه نساخته‌اید؛ چند چیز مهم هم یاد گرفته‌اید

در این پروژه یاد گرفتیم پنل خورشیدی چگونه نور را به برق تبدیل می‌کند، موتور DC چطور با برق شروع به چرخیدن می‌کند، باتری چه کاری انجام می‌دهد و یک برد شارژ چطور به ما کمک می‌کند باتری را دوباره شارژ کنیم.

مهم‌تر از خود پنکه این است که حالا یک مدار واقعی ساخته‌اید. اگر این پروژه برایتان جذاب بود، مرحله بعد می‌تواند اضافه کردن کنترل سرعت، LED، نمایشگر میزان باتری یا حتی ساخت یک قاب حرفه‌ای‌تر برای پنکه باشد.